DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Adnan ONAY
Adnan ONAY
Giriş Tarihi : 15-09-2021 08:27

ÖZEL SEKTÖREN ELİNE DÜŞEN YAŞ ÇAY ÜRETİCİSİ ...

Her yaş çay kampanyası döneminde ilk top ağzına konan kişi ÇAYKUR Genel Müdürü olur.

Yaş çayını ÇAYKUR’a satamayan ve özel sektörün eline düşen üretici bu durumdan öncelikli olarak ÇAYKUR Genel Müdürünü sorumlu tutar, ona veryansın eder.


Bu yıl da geçen yıl yaşanan şeylerin benzeri yaşandı. ÇAYKUR kota ve kontenjanına takılan üretici özel sektöre mahkum olunca, özel sektörün düşük fiyat, uzun vade dayatmasını kabullenmek zorunda kaldı.


Sonrasında da üretici özel sektörün yaptıklarının müsebbibi olarak ÇAYKUR ve onun Genel Müdürünü adres gösterdi. Kimi üretici “ÇAYKUR, özel sektörün ucuza yaş çay satın alması için kota ve kontenjan uygulamalarını dayatıyor”iddiasında bulundu.


Bu iddiaların doğru olup olmadığını ortaya koymadan önce sektörün içinde bulunduğu duruma bakalım..


Öncelikle şunu belirtmeli; Yıllar içerisinde toplam yaş çay rekoltesi son derece artmış, çay alanları genişlemiş, kuru  çay pazarına giren resmî ve kaçak yabancı çayın toplamı da giderek yükselmiş, pazarda rekabet iyice kızışmıştır.


Yabancı menşeli çaylar, özel sektör çayları ve ÇAYKUR çayları tüketim pazarında payını büyütmek için çetin bir mücadelenin içindedir.


Artık, ÇAYKUR, tüketim pazarının tek tabancası değildir ve yaşananların arkaplanında ÇAYKUR’un pazarı kontrol edecek pozisyondan uzaklaşması yatmaktadır.


Daha önce de söyledim; Çayın özel sektöre açılması ÇAYKUR’un pazar kontrolünü ortadan kaldırdığı gibi, bu durum uzun vadede hem üreticiye hem de ÇAYKUR’a zarar verdi. Özel sektörün piyasaya girmesiyle çay bahçelerinin miktarı artsa da, üreticinin geliri reel olarak artmadı. 


Üstelik; Çayımızın kalitesi düştü, Bölgenin küçük ölçekli sermayeleri de özel çay fabrikası sahibi/ortağı olma adına buhar olup uçtu.


Şimdi içinde bulunulan durumdan kurtulmak İçin sektördeki tüm aktörler çıkış yolları arıyor. Çayını satamayan yaş çay üreticileri de ÇAYKUR Genel Müdürünü suçluyor.


Oysa; ÇAYKUR Genel Müdürü fabrikaların yaş çay işleme kapasitesinin üzerinde çay aldığı takdirde bu çayı işleyemez. O nedenle kapasite ve eldeki stoklar doğrultusunda ÇAYKUR her kampanya döneminde satın alacağı yaş çay miktarı için kendisine bir hedef koyar.


ÇAYKUR Genel Müdürlüğü görevine atanmış olan şimdiki Genel Müdür Yusuf Ziya Alim, geçen yıl üreticiden önceki yıllardan daha fazla çay satın aldığı gibi, bu yıl 1. ve 2. sürgünde üreticiden rekor düzeyde çay satın almıştır. Ayrıca, satın alınan yaş çayın bedeli de üreticiye peşin denebilecek zaman dilimi içinde ödenmiştir.


Özetle; ÇAYKUR Genel Müdürü görev sınırları içerisinde üretici adına yapılabilecek ne varsa onu yapmıştır.


ÇAYKUR Genel Müdürünün kurumun geleceğini kurtarma adına iyi şeyler yapıp yapmadığına gelince; burada karşımıza çıkan ilk şey, bazı özel sektör kuruluşlarına maliyet+kâr hesabının dışına çıkarak kuru çay satmış olmasıdır.


Önce şu tespiti yapmalı; ÇAYKUR son iki-üç yıla elinde eski yıllara ait çay stokuyla girmiştir.  Bu çayların az bir kısmı evsafını kaybettiği için imha edilmiş, geride kalan İçin de aynı tehlikeyle karşı karşıya kalınmıştır. Ayrıca, stoklama depo giderleri ise borç sarmalı içindeki kuruma ciddi bir maliyet yüklemiştir. Buraya nasıl gelindiğinin cevabı ise ÇAYKUR ‘un çay pazarlama/satış işinin Ekrem Yüce tarafından ÇAYTAŞ adlı şirkete devredilmesiyle  ilgilidir. Sonrasında İ. Sütlüoğlu tarafından daha da geliştirilen ÇAYKUR-ÇAYTAŞ ilişkisinin sonucunda ÇAYKUR’un kuru çay stokları artmıştır!


Bu süreçte pazar payı büyümüş olan özel sektörün elindeki çay azalmış, çeşitli yollarla yurda giren yabancı çayların miktarı da yükselmiştir.


İşte bu noktada ÇAYKUR hem risk düzeyi gittikçe yükselen depolardaki stoklarını azaltmak ve önündeki kampanya için kendine alan açmak, hem de yabancı çayların pazar payını daha da büyütmesini engellemek için pazar payı bulunan bazı özel sektöre çay satarak stoklarını eritmiştir.


Bu satışla birlikte ÇAYKUR bankalara olan borçlarının bir miktarını kapatmış, böylece faiz eklentisinden de kurtulmuştur. Yani düşük bedelle kuruçay satışıyla, faiz yükü dengelenmiştir.


Sonuçta; ÇAYKUR, bu satışlarla riskli stoklarından kurtulmuş, yeni dönemde üreticiden daha çok çay alabilmenin yolunu açmış, yabancı menşeli çayların pazar büyütmesine kısmen de olsa engel olmuştur.


Burada şunu da söylemeli; ÇAYKUR’dan kuru çay satın alan özel sektörler, tıpkı üreticiye yaptıkları gibi, ÇAYKUR’un içinde bulunduğu zorlukları kendisi için bir fırsat olarak değerlendirerek satın aldığı kuru çay fiyatlarını olabildiğince dibe çekmek için azami gayret göstermiştir! 


ÇAYKUR’un kimi özel sektöre düşük fiyatla çay satmasına tepki gösteren bazı üreticiler “ÇAYKUR, stoklarındaki çayı özel sektöre vermek yerine aynı fiyata bizlere verse” diye serzenişte bulunmuş olsa da, zaman ve şartlar açısından düşünüldüğünde bu tür satışın ağır riskler taşıması söz konusuydu. 


Kanaatimce, ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, hem üreticinin zora düşmesini önlemek, hem de ÇAYKUR’un yükünü hafifletmek için gerekli olan şeyleri hakkıyla yerine getirmiştir. Bir Genel Müdürün bundan öteye yapabileceği fazlaca bir şey yoktur. Bundan sonrası siyasi iktidarın atacağı adımlarla ilgilidir. 
Eğer, bir Genel Müdür israf, hesapsız, plansız yatırım vs gibi savurganlıklarla, kirli ilişkilerle kurumunu zarara uğratıyorsa suçlanmalı, yaptıklarının hesabını vermelidir. Yoksa sektörün ve kurumun içinde bulunduğu zor durum nedeniyle, çıkış yolları üretiyorsa bu onun artı hanesine yazılmalıdır..


Çay sektöründe alınması gereken köklü tedbirler vardır ve bu tedbirlerinin adresi de ÇAYKUR Genel Müdürlüğü değil, siyasi iktidardır. 


Sorunların çözümü İçin ciddi adımlar atılmalıdır.Bunun için öncelikli olarak yeni bir çay kanununa ihtiyaç vardır. Ancak, unutmamalı ki, kanunlar ne kadar iyi olursa olsun önemli olan onların uygulanması, onlara sahip çıkılmasıdır…

NELER SÖYLENDİ?
@
Adnan ONAY

Adnan ONAY

DİĞER YAZILARI ÖZEL SEKTÖREN ELİNE DÜŞEN YAŞ ÇAY ÜRETİCİSİ ... 15-09-2021 08:27 Taliban tartışması sürüyor.. 26-08-2021 16:54 RİZE SİYASETİ -GEÇMİŞTEN ANILAR 10-06-2021 19:04 PEKER KONUSU 07-06-2021 10:59 PEKER’DEN RİZE’DE İŞLENMİŞ CİNAYETLE İLGİLİ İLGİNÇ AÇIKLAMA 25-05-2021 18:09 OVİT TÜNELİ ÖLÜ YATIRIM (MI) 04-03-2021 13:42 ÇAYIN GELECEĞİ İÇİN 07-02-2021 23:58 ÇAYIMIZ VE GELECEĞİ İÇİN TEDBİRLER 01-02-2021 08:57 KATAR YATIRIMLARI 30-01-2021 11:36 MESCİDLER, CAMİLER VE HALİMİZ 20-09-2020 09:29 Rize Demiryolu projesi 09-09-2020 14:38 İMDAT SÜTLÜOĞLU’NU DİNLEDİM GÖZLERİM KAPALI 28-07-2020 15:39 FUTBOL KLÜPLERİ 26-07-2020 18:46 TRABZON'DA HÜZÜN RİZE'DE SEVİNÇ VAR 20-07-2020 13:50 AYASOFYA KARARI SEVİNDİRİCİ KARAR 12-07-2020 17:57 DANIŞTAY GEREKÇELİ KARARINI AÇIKLADI, CUMHURBAŞKANI KARARNAMEYİ İMZALADI 11-07-2020 15:57 R.T.E ARAŞTIRMA HASTANESİ 02-07-2020 20:25 TÜRK ÇAYININ DÜŞMANI: KAÇAK ÇAY 27-06-2020 15:45 ÇAYIN GELECEĞİ VE ÇAYKUR 02-06-2020 15:30 RİZE'DE KÖYLERİMİZİ KATLETMEYELİM 18-05-2020 12:44 ÇAY S.O.S VERİYOR 15-05-2020 14:25 RİZE'DE SORUN ŞEHİR PLANLAMASI 13-05-2020 18:45 Rize ve Coronavirüs 03-04-2020 22:20 Hasan Karal neden parti değişti, üzeri neden çizilmişti 17-03-2020 20:34 Babacan’ın partisinde Hasan Karal sürprizi. 09-03-2020 23:05 Dünya, yahudi sermayesinin hakimiyeti altındadır. .. 07-02-2020 16:32 "Dönüyor burgaç" 30-01-2020 00:36 HAYAT SARKACI 20-01-2020 19:57 Mustafa Kemal, diyanet teşkilatını kuran isimdir. 12-01-2020 16:04 Günümüz siyasetinin ve siyasetçilerinin kalitesi birçoğumuzun eleştiri konusu.. 20-12-2019 00:45 Çoğulcu,katılımcı,demokrasi hikayesi 13-11-2019 01:23 SADECE BANA MI TUHAF GELİYOR? 07-11-2019 16:30 İYİDERE LİMAN VE LOJİSTİĞİN KADERİ DEMİRYOLU GÜZERGÂHINA BAĞLI 01-11-2019 23:29 ÖNÜMÜZDE ZORLU BİR SÜREÇ VAR 26-10-2019 13:24 SEN CUMHURBAŞKANLIĞI'NI DA TÜRKİYE'YE, O 'BARIŞ HAREKATI'NA BORÇLUSUN 19-10-2019 16:54
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Beşiktaş410
  • 2Trabzonspor410
  • 3Fatih Karagümrük510
  • 4Fenerbahçe410
  • 5Konyaspor410
  • 6Altay59
  • 7Galatasaray48
  • 8Hatayspor47
  • 9Kayserispor47
  • 10Yeni Malatyaspor56
  • 11Alanyaspor46
  • 12Kasımpaşa45
  • 13Göztepe55
  • 14Gaziantep FK44
  • 15Antalyaspor44
  • 16Sivasspor42
  • 17Adana Demirspor42
  • 18Çaykur Rizespor41
  • 19Başakşehir FK40
  • 20Giresunspor40
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
betpas VevoBahis